KINH NGHIỆM SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG DẠY HỌC MÔN GDCD Ở TRƯỜNG THCS
16/10/2012

KINH NGHIỆM SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG DẠY HỌC MÔN GDCD Ở TRƯỜNG THCS

Ths. Phạm Thị Minh Phúc

Tổ GDCD  - Khoa XHNV

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Môn giáo dục công dân ở nhà trường THCS nhằm giáo dục cho học sinh các chuẩn mực xã hội đối với người công dân ở mức độ phù hợp với lứa tuổi. Trên cơ sở đó góp phần hình thành những phẩm chất, nhân cách của con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, phù hợp với xu thế phát triển và tiến bộ của thời đại.

Qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy bộ môn giáo dục công dân, tôi đã tiếp thu và vận dụng nhiều phương pháp dạy học mới ngoài phương pháp truyền thống (diễn giảng, đàm thoại, kể chuyện..) như thảo luận nhóm, tổ chức trò chơi đóng vai... trong đó đóng vai là một phương pháp có nhiều ưu điểm. Nếu thực hiện được phương pháp này thì hiệu quả của nó rất rõ dệt.

Việc đóng vai giúp học sinh liên hệ đến các vấn đề liên quan một cách cụ thể để các em phát huy vốn kinh nghiệm sống của bản thân để phân tích, lí giải, tranh luận các tình huống, các sự kiện thực tế từ đó các em tự rút ra bài học và khắc sâu kiến thức.

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1. Đặc điểm của phương pháp đóng vai

Đóng vai là phương pháp giáo viên tổ chức cho học sinh thực hành làm thử một số cách ứng xử trong một tình huống đạo đức hoặc pháp luật giả định.

2. Tác dụng của phương pháp đóng vai

Khi sử dụng phương pháp đóng vai trong bộ môn giáo dục công dân, một bộ môn có nhiều tình huống đạo đức, pháp luật sẽ có những tác dụng sau:

Thư nhất: Phương pháp đóng vai gây được hứng thú và sự chú ý cho người học.

Thứ hai: Rèn cho học sinh tính mạnh dạn, tự tin khi đứng trước đông người.

Thứ 3: Đóng vai giúp học sinh thực hành những kĩ năng trong môi trường an toàn, được giám sát trước khi xảy ra các tình huống thực.

Thứ 4: Đóng vai khích lệ thay đổi thái độ, hành vi của người học theo hướng định trước. Ta có thể thấy ngay tác động và hiệu quả của lời nói hoặc việc làm của các vai diễn.

Thứ 5: Phương pháp đóng vai buộc giáo viên và học sinh phải dành thời gian để chuẩn bị bài trên lớp. điều đó sẽ nâng cao được hiệu quả giờ dạy, học bộ môn.

3. Các bước tiến hành: Phương pháp đóng vai có thể thực hiện dưới dạng hoạt cảnh tình huống để giới thiệu bài hay để tìm hiểu mục đặt vấn đề. Phương pháp đóng vai có thể xây dựng thành tiểu phẩm để củng cố bài học. Nghĩa là ở mỗi phần của bài học chúng ta đều có thể sử dụng phương pháp đóng vai tuỳ theo nội dung và mục đích của bài dạy.

Để phương pháp đóng vai thực sự có hiệu quả ta cần tiến hành theo các bước:

Bước 1. Giáo viên giới thiệu tình huống vào cuối tiết học tuần trước để học sinh các tổ nhóm xây dựng kịch bản và phân công sắm vai.

Bước 2. Thể hiện kịch bản (tình huống)

Bước 3. Học sinh nhận xét rút ra bài học.

Bước 4: Giáo viên nhận xét đánh giá

BÀI DẠY MINH HOẠ

Đóng vai tình huống phần củng cố bài

Tuần 7

Tiết 7

XÂY DỰNG TÌNH BẠN TRONG SÁNG LÀNH MẠNH

A. Mục tiêu cần đạt

1. Kiến thức

Giúp học sinh hiểu đư­ợc thế nào là tình bạn trong sáng lành mạnh; biểu hiện của tình bạn trong sáng lành mạnh.

2. Thái độ

HS có thái độ quý trọng tình bạn, mong muốn xây dựng tình bạn trong sáng lành mạnh.

3. Kĩ năng

Xây dựng tình bạn trong sáng lành mạnh; tránh xa tình bạn thiếu lành mạnh.

B. Nội dung

HS nắm được

Thế nào tình bạn? Biểu hiện của tình bạn trong sáng lành mạnh? ý nghĩa của tình bạn trong sáng lành mạnh.

C. Tài liệu và phư­ơng tiện

-                         SGK, SGV GDCD 8

-                         Giấy Ao + Bút dạ

-                         Phiếu học tập

-                         Truyện, thơ, tục ngữ, ca dao, danh ngôn

-                         Máy chiếu

 D. Tiến trình dạy học

Hoạt động 1

1. Kiểm tra bài cũ: Thế nào là pháp luật kỉ luật? Em đã thực hiện pháp luật và kỉ luật như thế nào?

2. Giới thiệu bài mới

Hoạt động 2

Chia nhóm thảo luận

Nêu những việc mà Ăng ghen đã làm cho Mác

 

Nhận xét về tình bạn của Mác và Ăng ghen

 

Tình bạn của Mác và Ăng ghen dựa trên cơ sở nào?

Hướng dẫn

đọc truyện trong sgk

Thảo luận

I. Đặt vấn đề

 - Ăng ghen là người bạn thân thiết, giúp đỡ Mác trong lúc khó khăn, làm kinh doanh để lấy tiền giúp Mác.

- Quan tâm giúp đỡ lẫn nhau, thông cảm sâu sắc

Tình bạn vĩ đại, cảm động nhất.

- Đồng cảm sâu sắc, có chung xu hướng hành động, chung lí tưởng.

Hoạt động 3

 

Chiếu câu hỏi lên máy học sinh thảo luận

Thế  nào là tình bạn?

Tình bạn trong sáng lành mạnh có đặc điểm gì?

Em cho biết ý kiến và giải thích vì sao? Có người cho rằng:

Không có tình bạn trong sáng lành mạnh giữa hai người khác giới.

TB TSLM chỉ cần có từ 1 phía.

Cảm xúc của em khi:

Cùng chia sẻ niềm vui, nỗi buồn với bạn bè.

Cùng bạn bè học tập, vui chơi giải trí.

trả lời

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

đọc nội dung bài học trong sgk

II. Nội dung bài học

1. Thế nào là tình bạn trong sáng lành mạnh? sgk

2. Đặc điểm của tình bạn trong sáng lành mạnh.

sgk

 

 

 

 

 

 

 

3. Ý nghĩa của tình bạn trong sáng lành mạnh.

sgk

Hoạt động 4

 

Hướng dẫn làm phiếu bài tập

III.  Bài tập

Bài 1. hs giải thích lí do

Bài 2. ý đúng: 1, 2, 3

 

Hoạt động 5: Củng cố dặn dò

 

1. Tiểu phẩm

MÓN QUÀ TUYỆT VỜI

(Tiểu phẩm được biên soạn phỏng theo câu chuyện cùng tên trong cuốn sách Qùa tặng cuộc sống, Nhà xuất bản Thanh niên ấn hành)

            Nhân vật:

§     ..........trong vai Kyle

§     ..........trong vai  San- côp

§     ..........trong vai học sinh 1

§     ...........trong vai học sinh 2

§     ............Dẫn chuyện:

Vào giờ tan học, trên đường phố có một bạn nhỏ trên vai mang cặp sách một cách rất nặng nề. Bất chợt có một nhóm học sinh chạy rượt theo cậu bé.

HS 1:              Thằng kia, đứng lại tao bảo!

Kyle:              Dừng lại

HS2:               Đưa tao cặp sách!

Kyle:              Không được.

HS2:               Không này(giằng cặp của Kyle xổ tung sách vở xuống đất)

                       Cho mày nhặt này, đáng đời thằng gù.

HS1+2:          bai bai!

Kyle:            (khóc, ngồi xuống nhặt sách vở)

San- cốp:      Đi đến:

                    Bạn để mình nhặt cho.

San- cốp:      Kéo Kyle dậy, an ủi bạn:

                      Bọn nhóc ấy đùa giỡn thật ngốc nghếch. Nhưng chúng chẳng có ác ý gì đâu!

Kyle:              Vâng! Cảm ơn bạn!

San- cốp:        Nào chúng ta cùng đi!

Trên đườg đi về cả hai cùng trò chuyện vui vẻ. Hoá ra cậu bé ở gần nhà San – cốp. Sau lần làm quen ấy Kyle đã nhận lời mời tham gia đội bóng của San cốp. Những cuộc chơi bóng sôi nổi vào những ngày cuối tuần làm Kyle vui hơn và đám trẻ cũng hiểu Kyle và đều tỏ ra quý mến cậu bé.

Cuối năm học Kyleđược chọn là đại diện học sinh đọc lời phát biểu rước toàn trường. Kyle bước lên bục cao, trông cậu ấy thật chững chạc

Kyle:    Kính thưa các thầy cô giáo, thưa toàn thể các bạn! Ngày lễ tổng kết năm học là một dịp để chúng ta bày tỏ lòng biết ơn với những người đã tận tuỵ nuôi dạy chúng ta nên người. Đó là cha mẹ, thầy cô giáo, anh chị em của các bạn…và nhất là những người bạn của các bạn. Tôi muốn nói rằng, tình bạn là một trong những món quà tuyệt vời nhất mà bạn có thể trao tặng cho người khác. Nhân dịp này tôi muốn kể cho các bạn nghe một câu chuyệncó thật.

“Có một cậu bé nọ đang toan tính tự tử vì cậu quá mặc cảm, buồn khổ và tuyệt vọng bởi đôi vai bị dị tật của mình. Cậu luôn bị bạn bè cùng trang lứa trêu chọc, khinh bỉ. Cho đến một ngày nọ, bất chợt cậu bé nhận được một nụ cười cảm thông và gíup đỡ từ một người bạn chưa từng quen biết trên đường từ trường học trở về nhà. Vâng, tôi xin cảm ơn những người bạn từng giúp đỡ tôi. giúp đỡ một cách tận tuỵ, thầm lặng mà không cần một lời cảm ơn.” Đó chính là bạn Sancốp.

Sancốp: (đứng dậy)

Kyle:     Quay xuống ôm lấy bạn, cả hai đều dưng dưng nước mắt

Toàn trường như lặng đi sau đó tiếng vỗ tay nổi lên

H/S phát biểu cảm nghĩ

Qua câu chuyện về tình bạn giữa Kyle và Sancốp em thấy chúng ta đừng bao giờ quên ý nghĩa của những việc làm. Chỉ một cử chỉ nho nhỏ thôi, bạn có thể làm thay đỏi cuộc đời của một người khác. Cuộc đời người khác trở nên tốt đẹp hơn hay xấu đi, rất có thể là do hành động của bạn đối xử với họ như thế nào.

2. BTVN: 3,4

Sưu tầm ca dao, tục ngữ về tình bạn

Đọc truyện Lưu Bình, Dương Lễ.

3. Kết quả: Qua việc theo dõi tình huống , học sinh tự rút ra bai học cho bản thân mình. Đây là một cách để học sinh tiếp cận kiến thức, vận dụng một cách nhẹ nhàng không gò bó ép buộc nhưng kết quả thật tuyệt vời để đi đến hành động đúng trong cuộc sống nhờ vậy mà giờ hoc GDCD trở nên hấp dẫn. Bên cạnh đó, các em học sinh tham gia đóng vai rất phấn khởi tự tin và lôi cuốn nhiều em khác xung phong nhận vai diễn cho tình huống ở các giờ học tiếp theo.

III. KẾT LUẬN

Bên cạnh những ưu điểm của phương pháp đóng vai cũng còn không ít khó khăn như: Thời gian một tiết học ngắn nếu không chuẩn bị sẵn  ở nhà thgì phương pháp này khó có thể thực hiện được. Để phương pháp đóng vai này mang lại hiệu quả và thực hiện đúng quy trình thống nhất, cần tuân thủ một số bước như trên. Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ của tôi khi sử dụng phương pháp đóng vai trong giảng dạy bộ môn GDCD. Tôi rất mong được sự tham gia góp ý, trao đổi của các đồng nghiệp để phương pháp này thật sự mang lại hiệu quả.

Liên kết web  
Đăng nhập Mail Trang chủ Bộ Giáo dục và Đào tạo Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch Tổng cục Du lịch Đại học Văn hoá Hà Nội